أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
337
قانون ( فارسى )
حمره به كار مىرفت - در اينجا به كار برى ؛ زيرا رطوبتبخشى با قرحهها مناسب نيست . 3 - در اوايل سر برآوردن جوش مورچگى نبايد كاهو ، نيلوفر ، هميشهبهار ، جل وزغ و خرفه را در معالجه به كار گيرى . و اگر از استعمال رطوبتبخشهاى سردمزاج ناگزير بودى تا جريزى و بويژه تاجريزى خشكيدهء كوبيده را به كار ببر كه خشكاننده هم هست . 4 - بارهنگ ، تمشك و عدس بعد از تاجريزى و داروهاى فوق استعمال شوند خوب است . 5 - قاوت جو ، پوست انار و جوانههاى نازك تاك خوبند . 6 - اگر بيم آن مىرود كه جوش مورچگى خورهاى شود ، يا چركين گردد ، همراه اين داروهاى سردىبخش چيزى از عسل و امثال عسل به كار ببر ! 7 - خاكهء چوب كندر را با سركه مخلوط كرده و بر جوش بمال ! 8 - وقتى كه چوب تر تاك را بر آتش مىگذارند ، در حال سوختن آبى از آن مىتراود ؛ اگر آن آب را بر جوشها مالند بسيار خوب است . 9 - پشك بز مخلوط با سركه خوب است . 10 - سرگين گاو را با سركه مخلوط كنند و بر جوشها مالند . 11 - هرگاه چركين شدن جوش يا خورهاى شدن جوش پيدا شد ، قرص انزروت مخلوط با شراب گسمزه ، يا مخلوط با سركه و آب و يا مخلوط با افشرهء سيماهنگ با نمك را استعمال كن ! 12 - زهرهء بز نر ( تگه ) و فيجن همراه بورهء قرمز و فلفل خوبند . 13 - بورهء قرمز با ادرار كودك مخلوط باشد و آن را بر جوش مورچگى مالند خوب است . 14 - جالينوس مىفرمايد : « ته پر پرنده را - كه نوك تيز باشد - در پيرامون جوش فروكنند و خوب فرو برند و جوش را به وسيلهء آن از جا بركنند . » 15 - كودكانى را كه به چنين جوشى مبتلا مىشوند بهتر آن است كه به حمام ببرند و هواى گرم حمام بر بدنشان تأثيرگذارد و به سرعت از حمام بيرون آورده شوند و بدنشان را با روغن گل قاطى شده با گلاب بيندايند ؛ جوش از بين مىرود . علاج جوش مورچگى از نوع گاورسى علاج جوش گاورسى - كه يكى از اقسام جوش مورچگى است - با علاج مورچگى بهطور عموم يكى است و تنها فرقش اين است كه در داروى اسهالى كه به قصد تخليهء ماده مصرف مىشود ، بهتر است چيزى از قبيل تربد همراه داروى پاكساز مادهء صفرائى باشد . و اگر به جاى تربد سس صغير باشد چه بهتر ؛ زيرا حتما مادهء سودائى يا بلغم با مادهء خلط صفرايى هست كه براى اسهال دادن آنها كمك گرفتن از تربد يا سس صغير خالى از فايده نيست . بعد از پاكسازى لازم استعمال داروى تركيبى زير لازم است .